Bilim çevreleri bu dondurma işleminin kanser veya polikistik over tedavisi gören kadınlar için büyük bir gelişme olacağını vurgularken, basın bu işlemin kariyerine öncelik verip çocuk yapma planlarını erteleyenler için ideal bir gelişme olduğu üzerinde duruyordu. Yaşanan bu gelişmeler ve açıklamalar karşısında yumurtalarını dondurtmak isteyen veya dondurtmak zorunda kalanların kafasında pek çok soru işareti oluştu. Bu nedenle konuya aydınlık getirmek ve yumurta dondurma işlemi konusundaki en önemli sorulara yanıt vermek için bu yazıyı derledik.

Yumurta dondurma işlemi nedir?
Bu işlem bir kadının yumurtasının doğal yollarla veya yumurta üretimini tetikleyen ilaçlar verilerek toplanması ve daha sonra kullanılmak üzere laboratuar ortamında dondurulmasından oluşuyor.

Yumurtalar nasıl toplanıyor?
Dondurma işleminde dünyada yaygın olarak uygulanan yöntem yumurta toplama işlemine geçilmeden önce kadının hormonlarının baskılanması ve yumurtalıklarının uyarılması. Tüp bebek uygulamalarında da kullanılan hormonların baskılanması ve yumurtalıkların uyarılması işlemlerinde temel amaç kadının daha fazla yumurta üretmesini sağlamak. Bu uygulamaların ardından tıpkı tüp bebek tedavisinde olduğu gibi yumurta toplama işlemine geçiliyor. (Sitemizin ‘Tüpbebek’ bölümünde hormonların baskılanması, yumurtalıkların uyarılması ve yumurta toplanması hakkında daha geniş bilgi bulabilirsiniz.)

Yumurtalar nasıl donduruluyor?
Kadından toplanan yumurtalar laboratuar ortamında eksi 196 derecede yavaş dondurma tekniği veya vitrifikasyon denen şok dondurma tekniği ile dondurulup daha sonra kullanılmak üzere muhafaza ediliyor.

Başarı oranı nedir?
Yumurta dondurma uygulaması sonrasında dünyaya gelen bebek sayısı 2006 yılı verilerine göre 40. Genel başarı oranı ise %20 olarak görülüyor. Bu dondurulan 10 yumurtadan ancak 2’sinin dölleme işlemi için uygun olduğu anlamına geliyor.

Kimler yumurta dondurma işleminden yararlanabilir?
Uzmanlar üreme çağındaki her kadının yumurtasının dondurulabileceğini belirtiyor. Ancak bu işlemin 35 yaşa kadar yapılması gerektiğini de ekliyorlar. Bunun nedeni özellikle 38 yaşını geçen kadınların yumurtalarında genetik bozulmaların başlaması. İşlemden en fazla fayda sağlayacak olanlar ise kanser ve polikistik over tedavisi gören kadınlar. Her iki hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlar üreme organlarını etkilediğinden hastalar tedavi bitiminde kullanmak üzere yumurtalarını dondurtabilirler. Bunun dışında henüz çocuk sahibi olmak istemeyen ancak ilerleyen yıllarda anne olmak isteyen kadınlarda bu teknikten faydalanabilirler.

Yumurta dondurma tekniğinde son gelişmeler neler?
Yumurta dondurma tekniği konusunda iki önemli gelişme yaşandı. Bunlardan ilki ABD’de bulunan Michigan Üniversitesi profesörlerinden Gary Smith’in çalışmaları sonucunda ortaya çıkan ‘şok dondurma’ tekniği. Uygulanan normal dondurma işlemlerinde yumurta yavaş dondurma tekniği ile eksi 196 derecede donduruluyor ve başarı %20’yi buluyor. Ancak Prof. Dr. Gary Smith’in üzerinde çalıştığı ve yumurtanın hızla dondurulması anlamına gelen şok dondurma tekniği ile yumurta hızla ve asgari zarara uğrayıp dondurulabiliyor. İlk deneyler başarı oranının %80 olacağını gösterdi.

Diğer gelişme Kanada’daki McGill Üniversitesi’nde yaşandı. Üniversite’nin uzmanlarından olan Dr. Hananel Holzer ve Dr. Seang Lin Tan ilk kez 20 kadından ilaç kullanmadan yani doğal süreçte topladıkları yumurtaları dondurdular. Belli bir süre sonra çözülen ve döllenen yumurtalarla hamile kalan kadınlardan biri dünyaya sağlıklı bir bebek getirdi. Üç kadının da hamileliği sorunsuz devam ediyor. Yumurtaların doğal süreçte toplanması özellikle hormonların baskılanması ve yumurtalıkların uyarılması için kullanılan ilaçlara karşı duyarlı olan kadınlar için yeni bir umut ışığı.