Ülkemizde yasal olmayan taşıyıcı annelik uygulaması başta Amerika olmak üzere pek çok Doğu Avrupa ülkesinde legal ve illegal yollarla gerçekleştiriliyor. Bu yönteme başvuran çiftlerin çoğunda kadın döllenebilecek yumurtaya veya çocuk sahibi olabilmek için gereken organların bir/birkaçına (rahim, yumurtalık) sahip değildir. Bazı durumlarda ise uzun süreli başarısız mikroenjeksiyon ya da tüp bebek tedavileri çiftlerin taşıyıcı annelik uygulamasına yönelmesine neden oluyor.

Taşıyıcı annelik nedir?

Hangi sebepten dolayı olursa olsun taşıyıcı annelik yöntemine başvuran çiftlerden kadının yumurtası eşinin de (yani erkeğin) spermi alınıp laboratuvar ortamında döllenmesi sağlanıyor. Bunun sonucunda elde edilen embriyo taşıyıcı anneye yani bebeği dokuz ay on gün karnında taşıyacak ve doğuracak olan kadına transfer ediliyor. Çocuk sahibi olmak isteyen kadının yumurtasının olmadığı durumlarda ise ya taşıyıcı annenin ya da bir donörün (verici) yumurtası alınıp döllenmesi sağlanıyor. Sonuç olarak oluşan embriyoyu taşıyan kadına taşıyıcı anne, yönteme ise taşıyıcı annelik deniyor. Yöntemi bir bedel karşılığında gerçekleştiren kişilere kiralık taşıyıcı anne, bedelsiz gerçekleştiren kişilere gönüllü taşıyıcı anne ismi veriliyor.

Taşıyıcı anneye neden gerek duyulur?

Bir çiftin taşıyıcı annelik yöntemine yönelmesinin nedenleri şöyle sıralamak mümkün:
1- Çocuk sahibi olmak isteyen kadının yumurtası vardır, ancak hamilelik için tıbbi engelleri vardır. Henüz çocuk sahibi olmadan rahmi alınmak zorunda kalınan veya tıbbi sebeplerden dolayı hamile kalması sakıncalı olan kadınlar taşıyı annelik yöntemine başvurabilir. Bu tarz sorunları olan kadınlardan alınan yumurta ile eşlerinden alınan sperm alınıp döllendikten sonra taşıyıcı anneye transfer edilir.
2- Kadının yumurtasının olmadığı durumlarda ise ya taşıyıcı annenin yumurtası ya da üçüncü bir kişiden yani donörden (verici) yumurta alınıyor. Ardından yumurta erkeğin sperm ile döllendikten sonra yine taşıyıcı anneye naklediliyor.

Hamilelik takipleri taşıyıcı annelik yönetminde normal hamilelikten farksız.

Genetik ve yasal açıdan taşıyıcı annelik

Taşıcıyı annelik yönteminde doğacak çocuğun genetik annesi yumurtayı veren kadındır. Uygulamanın yapıldığı ülkelerde doğum sonrası kayıtlar için, doğuran kadının sadece taşıyıcı anne olarak kalacağını öngören gerekli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Diğer ülkelerde çocuğu dünyaya getiren kadın anne olarak kayıtlara geçiyor.