Pelvik organ sarkması nedir

Leğen kemiğinin (pelvis) içinde bulunması gereken idrar torbası, ince bağırsaklar, rektum ve rahmin vajen yönünde sarkması (bir diğer deyişle fıtıklaşmasına) hatta bazı vakalarda vajenden dışarı çıkması pelvik organ sarkması olarak adlandırılır. Bu durum genelde ileri yaşlarda görülür. Ancak çok sayıda doğum yapmak, kronik öksürüğe neden olan bazı akciğer hastalıkları gibi karın içi basıncı artıran hastalıklar veya obezite, pelvik organ sarkması riskini artırır.

Pelvik organ sarkması şikayetleri

Pek çok rahatsızlığa neden olan pelvik organ sarkmaları idrar kaçırma veya yapamama, vajende ağırlık ya da basınç hissi gibi şikayetlere neden olabilirler. Bunların dışında en çok görülen şikayetler şöyle:

• İdrar torbasını tam boşaltamama nedeniyle elle bastırarak boşaltma
• Büyük abdesti yapamama ya da kaçırma
• Gaz kaçırma
• Vajenden parmak yardımıyla büyük abdest yapma
• Cinsel ilişkide bulunamama veya sakınma
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• İlişki memnuniyetinin azalması ve orgazm olamama
• Cinsel ilişki esnasında idrar veya gaz kaçırma
• Kuyruk sokumunda ve belde yatak istirahatı ile geçen ağrı
• Vajinal akıntı ve kanama

Pelvik organ sarkması nedenleri

Pek çok kadında görülen pelvik organ sarkmaları fazla sayıda doğum yapmış kadınlarda sıkça teşhis edilir. Menopoz, obezite, astım ve bronşit gibi kronik akciğer hastalıkları da pelvik organ sarkmalarına neden olabiliyor. Bunların dışında kabızlık, ağır kaldırmak, ağır işlerde çalışmak, bağ dokusunun zayıflaması da organ sarkması nedenleri arasında yer alıyor. Genetik faktörler ve daha önce pelvik organlarla ilgili ameliyat geçirmiş olmak da etkili olabiliyor.

Nasıl korunabilirsiniz

Pelvik organ sarkmalarından korunmak için öncelikle pelvis tabana zarar verecek etkenlerden uzak durmak gerekir. Obezite, ağır iş yapmak, ağır kaldırmak, öksürük ve kronik obstrüktif akciğer hastalıkları, sigara içmek ve kabızlık kaçırmanız gereken risk faktörleri arasında yer alıyor.

Mesane sarkması (Sistosel)

Mesanenin vajina ön duvarından aşağı doğru fıtıklaşmasına mesane sarkması adı verilir. Herhangi bir şikayete yol açmadığı takdirde cerrahi tedavi gerektirmeyen mesane sarkması özellikle doğum yapmış kadınların birçoğunda hafif derecede görülür. Mesane sarkmasının belirgin olduğu durumlarda vajina ön duvarında ele gelen kitle, kasık ağrısı, ilişki sırasında ağrı, idrar kaçırma ya da çok büyük olanlarında idrarı boşaltamama gibi belirtiler görülebilir. Sistoselden yakınan hastalara uygulanan klasik tedavi yöntemi ön duvardaki hasarlı bölümün direkt onarıldığı Kolporafi Anterior adı verilen tekniktir. Ayrıca son yıllarda kullanılmaya başlanan vajina ön duvarına meş olarak adlandırılan destekleyici bir malzeme yerleştirilmesiyle de bir hayli başarılı sonuçlar elde edilmekte.

Makat sarkması (Rektosel)

Rektosel olarak da adlandırılan makat sarkması, makat bölgesinin (rektum) vajina arka duvarından fıtıklaşması olarak tanımlanır. Makat sarkması arka vajinal duvarın destekleyici dokusunun zayıflaması ya da zedelenmesi neticesinde meydana gelir. Rektum vajina arka duvar yüzeyi ile temas eder. Bu da burada dışa doğru kabaran bir şişliğin oluşmasına neden olur. Ikınma ile birlikte var olan şişlik daha da belirgin bir hal alır. Rektosel nedeniyle gaita (dışkı) birikmesi meydana gelir. Bunun sonucunda büyük abdest yaparken zorlanma ve kronik kabızlık oluşabilir.
Belirtilerin şiddetli olduğu ağır vakalarda hastaya cerrahi tedavi uygulanır. Uygulanan en yaygın tedavi şekli arka duvardaki destekleyici dokunun onarıldığı kolporafi posterior adı verilen cerrahi girişimdir. Bunun dışında destekleyici dokunun meş ile tamir edilmesi de son yıllarda uygulanan bir tedavi şeklidir.

Vajinal güdük sarkması

Vajina güdük sarkması özellikle rahim alınma operasyonu (Histerektomi) geçirmiş olan hastalarda vajina kubbesinin gevşemesiyle sonucunda meydana gelir. Vajina kubbesinin aşağıya doğru düşmeye başlaması ile birlikte destek görevi gören dokular yırtılır ve buna bağlı olarak tüm vajina dışa doğru fıtıklaşır. Böyle vakalarda vajinadaki en derin nokta, dışarıdaki en uç nokta haline gelir. Vajina güdük sarkmasının tam yaşandığı durumlarda mesane ve makat sarkmaları da rahatsızlığa eşlik eder. Hastalığın tedavi şekli cerrahi olarak uygulanır. Karın boşluğundan yapılan bir girişimle vajina kubbesini tutan bağların kuyruk sokumu kemiğine asılması (sakrokolpopeksi, ligamentopeksi) tedavi şekillerden biridir. Bir diğer etkin yöntem de vajinal yolla uygulanan ‘Prolift Meş’ lerdir.

Bağırsak sarkması (Enterosel)

Enterosol adı verilen bağırsak sarkması genellikle rahim ameliyatı geçirmiş hastalarda ortaya çıkar. Bağırsakların vajina arka duvar yüzeyiyle temas ettiği bu durum, arka duvarın vajina kubbesine yakın bölümünde oluşan bir destek dokusu yırtılması sonucunda ortaya çıkar. Bağırsak sarkmasında da tedavi cerrahi olarak gerçekleştirilir. Fıtıklaşma sonucu oluşan kese onarılır ve bağırsaklar karın içine gönderilir. Ayrıca zayıflamış kubbe güçlendirilir.