Rahim sarkması nedir?

Cinsel organları karın içersinde sabitleyen bağların özelliklerini yitirmesi ve bu nedenle aşağıya vajinaya doğru yer değiştirmelerine rahim sarkması denir. Rahatsızlık genelde tek başına ortaya çıkmaz. Rahimle birlikte önünde ve arkasında yer alan idrar torbası ile kalın bağırsağın uç kısmında da sarkma görülür. Normal şartlarda söz konusu organlar tutundukları bağlar sayesinde sınırlı hareket kabiliyetine sahipler. Ancak yaşın ilerlemesi, yapılan doğum sayısının artması bağların esnekliklerini kaybetmesine neden olur. Bu durum genital organların vajina içine sarkmasına yol açabilir. Bazı vakalarda rahim sarkması, kadının vajina girişinde rahim ağzını eliyle hissedebileceği kadar ilerlemiştir. Daha ağır vakalarda ise bazen rahim vajinanın dışına da çıkabilir.

Rahim sarkmasının en önemli belirtilerinden biri tek başına görüldüğünde, kadının özellikle ayakta durduğunda, öksürdüğünde, hapşırdığında ve ıkındığında ağrı ve alt bölgede dolgunluk hissetmesine neden olması. İdrar torbası ve kalın bağırsakta etkilenebilir Genelde rahim sarkması ile birlikte durumlardan biri idrar torbasının sarkmasıdır. Böyle durumlarda vajina ön duvarına komşu olan idrar torbası vajina içinde bombeleşir. Öksürme, hapşırma, ağır bir nesne kaldırma gibi günlük işler esnasında karın içi basıncını arttığından kadın vajina içinde bombeleşen idrar torbasını eliyle hissedecek duruma gelir. Bazen bu şikayete idrar kaçırma da eşlik eder. Hafif öksürük, aksırma ve ıkınma gibi hareketler idrar kaçırmaya neden olabilir. İdrar torbasındaki sarkmanın ilerlemesi ile birlikte gülme, cinsel ilişkide, hatta ayakta durma gibi eylemlerde bile idrar kaçırma söz konusu olabilir.

Çok ilerlemiş vakalarda idrar torbası ile uretra adı verilen idrarı torbadan dış ortama ileten boru arasında olması gereken açı bozulabilir. Bu da yine idrar kaçırmaya neden olur. Ender görülen oldukça ilerlemiş durumlarda ise hasta idrarını hiç tutamaz hale gelir.

Rahim sarkmalarında görülen bir diğer rahatsızlık ise rektum (kalın bağırsağın son kısmı) sarkmasıdır. Rektum sarkması vajina arka duvarıyla komşu olan rektumun vajinaya doğru bombeleşmesidir. Genelde fazla rahatsızlık vermeyen bir durum olan rektum sarkması kabızlığa yol açabilir. Rahim sarkması kimlerde görülür Rahim sarkması ve buna eşlik eden şikayetler genellikle fazla sayıda doğum ve zor doğum yapmış kadınlarda görülür. Uzun süren doğumlar cinsel organları tutan bağların esnemesine, hatta bazı bölgelerde yırtılmasına neden olur. Bunun sonucunda organları tutan bağların işlevi azalır. Rahim sarkmasının nadir görüldüğü durumlar sezaryen ile doğum yapmış kadınlar ve hiç doğum yapmamış kadınlar. Zor doğumların beraberinde getirdiği bir diğer sorunda vajinada genişlemeye neden olan yırtıklar. Çoğu zaman bu durum cinsel yaşamın kalitesini bozar.

Rahim sarkmasına nasıl tanı konur?

Jinekolojik muayene sırasında kolayca teşhis edilebilen rahim sarkması genellikle kadının idrar kaçırma veya alt bölgede dolgunluk hissi şikayeti üzerine saptanabilir. Ancak bu belirtiler her kadında görülmeyebiliyor.

Rahim sarkmasında tedavi yöntemleri

Tedavi süreci kadının yaşına, rahatsızlığın boyutuna, kadının genel sağlık durumuna ve daha sonra çocuk doğurmak isteyip istemediğine göre belirlenir. Bir daha çocuk doğurmayı düşünmeyen bir kadının tedavisi genellikle rahmin vajina tarafından çıkarılması ve ön ve arka vajina duvarlarındaki fazlalıkların çıkarılarak vajina daraltılması şeklinde yapılır. Çocuk doğurmayı düşünen veya rahmin alınmasını kabul etmeyen kadınlarda ise rahim alınmadan yalnızca ön ve arka vajina duvarlarındaki fazla doku alınarak genişlemenin tamiri yani vajinanın daraltılması şeklinde tedavi uygulanır. Ancak vajen daraltma ameliyatından sonra hamile kalan kadınlar normal doğum yerine sezaryen olmalı. Vajen daraltma ameliyatı cinsel yaşamın da eskisi gibi olmasını sağlar. Rahim sarkmasına eşlik eden idrar kaçırma sorununun tedavi edilmesi için daha farklı ameliyat tekniklerinin kullanılması gerekebilir. İlerlemiş rahim sarkması vakalarında karın üzerinden rahmi yerinde tutan bağlara ulaşılarak bu bağların yukarı çekilmesi sağlanabilir. Bu sayede rahmin alınmasına gerek kalmaz. Ancak yukarı çekme ameliyatları çok da uzun ömürlü değildir. Ameliyatın tipine göre 3 - 5 yıl içersinde tekrarlama riski doğabilir. Bundan dolayı yeniden çocuk doğurmayı düşünmeyen kadınlar için en uygun tedavi şekli rahmin alınmasıdır. Rahim sarkmasını engellemek için ise vajina etrafındaki ve perine kaslarını kasma egzersizleri olan Kegel egzersizleri düzenli olarak uygulanabilir.